Ek gıdaya geçiş için ipuçları

ek gıdaya geçiş

 

Bebeğiniz büyüdü; 6 aylık oldu. Şu yazımda belirttiğim gibi artık ek gıdaya geçmeye hazır. Ek gıdaya geçiş zamanı olan 6-18/24 ay arası dönem; bir bebeğin erişkin dönemdeki beslenme alışkanlıklarının temellerinin atıldığı,  anne-bebek ilişkisinin farklı bir boyuta taşındığı  heyecan verici bir süreçtir.

Niçin ek gıdaya geçiş

  • Altıncı aydan sonra tek başına anne sütü; bebeğinizin artan demir, enerji ve protein ihtiyacını karşılayamaz.
  • Bebeğinizin artık çiğnemeyi öğrenmesi gerekmektedir.
  • Bebek 6. aydan sonra öğün kavramını öğrenmeli ve diğer yiyecekleri tanımalıdır.
  • Uygun zamanda başlatılan ve kurallara uygun şekilde sürdürülen ek gıdaya geçiş süreci, bebeğin bir yaş civarında aile sofrasındaki yiyecekleri tüketebilecek olgunluğa ulaşmasını sağlamaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü iyi bir  tamamlayıcı gıdanın özelliklerini şöyle sıralamaktadır:

 

• Enerji, protein, demir, çinko, kalsiyum vitamin A, C ve folik asit ten zengin,

• Baharatlı ve tuzlu olmayan,

• Çocuk için yemesi kolay,

• Çocuk tarafından sevilen,

• Yöresel olarak bulunan ve alınabilen.

Ek gıdaya geçiş sürecinde  uyulması gereken temel ilkeler

 

  • Bir yaşına kadar ek gıdaların  anne sütünün tamamlayıcısı olduğunu unutulmamalı; ek gıdaya geçiş sürecinde anne sütüne ara verilmemelidir.
  • Bebeğinize vereceğiniz tüm yiyecekler temiz ve taze pişmiş olmalıdır. Yiyecekler hazırlandıktan hemen sonra servis edilmelidir.
  • Bebekler yetişkinlerden farklı olarak daha fazla enerji ve proteine ihtiyaç duyarlar. Ancak bu amaçla çocuklara fazla miktarda yedirmek  değil ihtiyacı olan tüm besin öğelerini içeren besinleri yedirmek önemlidir. Yani miktar değil içerik önemlidir.
  • Besinlerin içeriği kadar hangi yolla pişirildiği de çok önemlidir. Gıdalar kızartılarak veya kömür ateşinde değil haşlanarak veya buharda, fırında pişirilmelidir. Çok uzun süreli pişirmelerin yiyeceklerin besin değerini düşüreceği göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Bebeklerin  de bir damak tadı olduğu unutulmamalı, verilen yiyecekler anne babanın da yiyebileceği tat ve kokuda olmalıdır.
  • Öğünler aile sofrasında tüm aile bir arada yenmelidir. Çocuk böylece nasıl besleneceğini görerek de öğrenmiş olur.
  • Kullanılan tabak, çatal kaşık çocuğa uygun olmalıdır.
  • Diyete her seferinde tek bir gıda eklenmeli, eklenecek yeni gıda çocuk normal derecede aç, uykusunu almış ve  huzurlu iken denenmelidir. İlk seferinde az miktarda verilmelidir.Bebeğin diyetine her seferinde tek bir gıda eklemek, besin alerjisi oluşursa hangisinden kaynaklandığını daha kolay anlamanızı sağlayacaktır.
  • Verilecek gıdalar karıştırılmamalı, bebeğin her besinin tadını ayrı ayrı alması sağlanmalıdır.
  • Aynı gün  tek bir gıda denenmeli ve bebek bu tada alışana dek 3-4 gün aynı gıda verilmeli; miktar yavaşça artırılarak o gıdayla bir öğün tamamlanır duruma gelinmelidir.
  • Gıdaları hazırlamak için blender/mikser kullanılmamalı, besinler 9. aya kadar tel süzgeçten geçirilmeli sonrasında ise sadece çatalla ezilmelidir. Blender bebeğin pütürlü besinlere alışmasını önler. Blenderdan geçirilen besinler içinde pütür olmadığı için bebeğin çiğneme ve tat almayı öğrenmesine engel olur.
  • Bir yaşına kadar bebeklere bal, inek sütü, tuz, şeker verilmemeli.
  • Ek gıdalar kaşık, tabak, bardak veya el ile verilmeli; biberon kullanılmamalıdır.
  • Kullanılan kaplar kolay yıkanabilen çelik, cam, porselen gibi maddelerden  seçilmelidir.
  • Besin alerjisi öyküsü olan ailelerin çocuklarına yumurta, balık, domates, çilek gibi alerjen olma olasılığı olan besinler biraz daha geç başlanabilir.
  • Bebeğe verilecek yiyecekler doğal ve taze ürünler  kullanılarak  hazırlanmalı, konserve, dondurulmuş yiyecekler, katkı maddeli hazır besinler verilmemelidir. Bebek besinleri hazırlanılırken mevsim meyve ve sebzelerini tercih edin.
  • Bebeğin beslenmesi  6-8 ayda 2-3 ana, 1-2 ara öğün, dokuz aydan sonra da 3-4 ana, 1-2 ara öğün olacak şekilde düzenlenmelidir (Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerine göre) .
  • Üç yaşına kadar solunum yollarına kaçma riskinin yüksek olması nedeniyle buna sebep olabilecek küçük ve sert (fındık,fıstık, leblebi vs.) gıdalardan uzak durulmalıdır.

Annelere Öğütler

  • Ek gıdaya geçiş sürecinde de bebeğinizi varsa anne sütüyle yoksa mama ile beslemeye devam ediniz.
  • Israrcı değil, kararlı olunuz. Bebeğinize beslenme alışkanlığı kazandırırken ödül veya ceza yöntemi uygulamayın. Neyi yemeleri gerektiği konusunda baskı ve kısıtlama yapmayın.
  • Bebekler, ek gıdaya yeni geçilen dönemde refleks olarak gıdayı dilleriyle dışarı itebilirler. Bu davranış istem dışı bir davranıştır ve anneler bunu gıdayı bebeğin sevmediği şeklinde yorumlar genelikle. Böyle bir durumla karşılaşıldığında besini çay kaşığıyla çok minik bir porsiyon halinde dilinin üzerine bırakın. Bu hareket 6.7. aydan sonra kendiliğinden düzelir.
  • Çocukların beslenme durumu en iyi kilo alışları ile değerlendirilir. Bunun için çocuğunuzu düzenli sağlık kontrollerine götürün.
  • Ek gıdaya geçiş sürecinde her yeni gıdada bebeğinizin kakasında bazı değişiklikler olabileceğini bilerek fazla telaşlanmayın.
  • Diş çıkarma dönemi bebeğin iştahsız ve huzursuz olduğu zamanlardır. Bu dönemlerde bebek anne sütü veya biberon mamasını daha fazla almak isteyebilir.
  • Bu  dönemde bebeklerin mide kapasiteleri, dolayısı ile öğünde alacakları miktar kısıtlıdır.Verilecek miktarı bebeğinize bırakın; ‘bu aydaki bebek en az şu kadar  yemeli’ şeklinde bir standart yoktur. Daha önce de söylediğim gibi bebeğinizin tokluk hissine saygı gösterin. Bebeğinize  doyduğu halde ısrar etmeyin ve istemediği besinler zorla yedirmeye çalışmayın.
  • Her yeni gıda ile birlikte ishal, döküntü veya kusma gibi allerjik belirtilerin olup olmadığını gözleyin. Bunlardan herhangi birini gördüğünüz anda, kuşkulandığınız yiyeceği diyetten çıkarın ve çocuk hekiminize danışana kadar tekrar vermeyin.
  • Artık bebeğinize öğün aralarında yavaş yavaş su vermeye başlayabilirsiniz. Sıcak havalarda daha sık su verin.
  •  Bebeğinizi ileride şeker hastalığı, kalp ve damar hastalıkları, şişmanlık, kanser gibi hastalıklardan korumak için damak tadını sağlıklı besinlerden hoşlanacak şekilde biçimlendirmeye çalışın. Unutmayınız ki 0-3 yaş arası dönem sağlıklı beslenme alışkanlıklarının temelinin atıldığı bir dönemdir.
  • Eğer bebeğiniz yeni başladığınız bir besini sevmediyse onu yemesi için zorlamayın. O besini ortadan kaldırın ve 1 hafta sonra tekrar deneyin.
  • Ek gıdaya geçtiğiniz dönemde bebeğinize çok sulu ve çok yoğun gıdalar vermeyin. Çok sulu olması; midesinin kalorisi düşük, hacmi yüksek sıvı ile hemen dolmasına ve dolayısıyla yetersiz beslenmeye neden olur. Kıvamın katı olması ise bebeğin yutmasını zorlaştırabilir.İdeal  kıvamlı besin, kaşıktan parça parça düşecek püre kıvamında olmalıdır.

 

24 comments

  • emine

    Çok güzel bir site hazırlamışsınız elinize sağlık:) yukarda 6-8 aylık bebeklerde ana öğün 2-3 ara öğün 1-2 demişsinizya ana öğünden kastınız anne sütü,ara öğunden kastınızda ek gıda mı?

    • Güncel Anne

      Hayır ana öğün sabah kahvaltısı veya öğle/akşam yemeği. Ara öğünden kastım ise meyve/yoğurt/muhallebi.

      • yagmur

        bebegım 6 ayına gırdı daha hıc bısey vermedım elıne arada bebe bıskuvısı verıyorum sızce ne vermelıyım ne yapmalıyım hıc bı fıkrım yok ayrıca yarım cay kasıgıyla baslayın demıssınız cocuk doymazkı o kasıkken

        • Güncel Anne

          Ek gıdaya başlarken amaç, doyması değil, yeni besinlere alışması. Blogdaki diğer ek gıda yazılarını okuyarak adım adım ek gıdaya geçebilirsiniz. Hazır bebe bisküvilerini önermiyorum.

  • Füsun

    Doktor hanım verdiğiniz bilgiler için sonsuz teşekkürler… 25 eylül 2013 doğumlu 3440 kg 51cm doğan ve şuan 8100 68 cm olan 8 aylık bir oğlum var.6 ay sadece anne sütü ve 6.ayı doldurduktan hemen sonra yoğurtla(anne sütünden) ek gıdaya başladık devamında sebze ve meyve püresi, 7 ayın sonunda da kahvaltıya(tuzsuz keçi sütünden ev yapımı lor,ev yapımı tam buğday ekmeği,yumurta,pekmez) başladık. Oğluma et,tavuk,balık vermeye başlayabilir miyim? Verebilirsem ne kadar ve nasıl vermeliyim?Ceviz verilebilir mi,başka ne yedirmeliyim? hangi sebzeler daha uygundur mesela sarımsak ve soğan sebze püresine eklenebilir mi?içeriği daha fazla suya sahip olan meyve ve sebzeleri(karpuz,salatalık)sınırlı mı vermeliyiz bebişlere,hangi meyveler öncelikli olmalı? Çok yoğun çalıştığınızı tahmin ederek sizi daha da sorularımızla yoruyoruz çok sağolun,cevaplarınız benim için çok önemli,iyi çalışmalar sevgi dolu günler dilerim…

  • emine

    gucel anne bebeklerde kahvaltı tam olarak ne zaman baslamalı? Mesela 7 aylık bir bebek sabah oğle aksam ana oğun ve 2 kerede yoğurt ve meyveden olusan bir ara öğun alabilir mi? lütfen cevaplamaya calışın güncelanne

    • emine

      Güncel anne lütfen sorularımı cevaplandırırmısınız

    • Güncel Anne

      Kahvaltıya 7. ve 8. aylarda başlayabilirsiniz. 7 aylık bebek için sabah öğlen akşam ve 2 ara öğünlü günlük menü anne sütü alıyorsa biraz fazla. 7. ayda bir ana bir ara öğün (belki iki ara öğün) dışında tüm öğünleri anne sütü oluşturmalı.

      • emine

        Teşekkürler güncelanne

        • emine

          Peki güncelanne bu şekildeki bir beslenmeye kaçıncı ayda başlayabilir

          • Güncel Anne

            6. ayda ek gıdaya geçebilirsiniz.

  • Şaziye

    merhaba güncel anne..bu güzel site için öncelikle teşekkürler…
    Bebeğim 7 ay 6 günlük.iki tane dişimiz kendini gösterdi..benim sorum şu olacak..İlk dönemlerde sütüm fazla olduğu için depoladım biberonla verdim fakat bebeğim almadı,ek gıdasında kullanmak istedim defalarca denememe rağmen ek gıdayı almayı yine reddetti.anne sütünü sadece emerek almak istiyor.devam sütü veya formül mamayı kabul etiremiyorum.muhallebi olarak tam buğday unu denedim fakat ciddi anlamda alerji yaptı.hazır mama vermiyorum elimden geldiğince her şeyini kendim hazırlıyorum. 9.300 gr. 73 cm erkekbebeğim var.sizce kilo ve boy gelişimi nasıl ?
    Örnek kahvaltı menüsü olarak neler onerirsiniz?Sizden bu konuda bilgi almak istiyorum

    İlginize teşekkürler..

  • Şaziye

    güncel anne bilgi verirseniz çok sevinirim..

  • jale

    lütfen acil yardım….merhaba güncel anne öncelikle sitenizi yeni gördüm çok faydalı bilgiler paylaşıyosunuz emeğinize sağlık.benim kızım 5 ay 10 günlük ve şimdiye dek sadece anne sütü aldı sütüm çok iyiydi ancak aniden sütüm kesildi pompa ile sağdığımda 14 ml falan geliyo.yoğurt verdim bir kaç çay kaşığı.ama emin de olamadım.sütün yerine ne vermeliyim muhallebi olurmu ne yapayım ne önerirsiniz şimdiden tesekkürler.

    • Güncel Anne

      İlk 6 ay anne sütü, anne sütünün olmadığı durumlarda formül mama öneriyorum. Blogdaki tüm ek gıda yazılarını okuyarak adım adım ek gıdaya geçebilirsiniz.

  • Ceren

    Merhaba, eşim , kayınvalidem ve doktorumla yapılan tartışmalardan sonra sizede sormak istedim. Oğlum bugün 5 ay 5 günlük olduk . Acıbadem hastanesindeki dr umuz tadımlık ek gıdaya başlamamızı söyledi, her besin günde 1 kere 3 gün verilecek ve ilk gün bir çay kaşığı ve 3. Günde 3 çay kaşığı olacak şekilde arttırılacak dedi. Ben daha erken olduğunu düşünüyorum ve vermek istemiyorum. Sürekli evde kavga halindeyiz. Sizce vermeye başlamalımıyım. 8.570 grm 67 cm , 450 gr almış son muayenede

    • Güncel Anne

      Ben ek gıdaya 6. ayda geçilmesi gerektiğini düşünüyorum.

  • Ceren

    Çok teşekkür ederim cevabınız için ama daha fazla direnemiyorum. Maalesef

  • Ebru

    Bir sorum olcak size derin dondurucudan yazin dondurduğumuz sebzeleri fasulye ,bezelye gibi ek gida ya başlarken vermemizde sakinca var mi mevsim sebzesi mi vermemiz gerekiyor ?yanıtlarsaniz cok sevinirim ek gıda ya yeni başlayanlardanım:)

    • güncelanne

      Öncelikle mevsim meyve ve sebzelerini kullanmanızı öneririm.

  • dilek

    merhaba eylül 2016 doğumlu oğlum için ek gıdaya geçtik ilk olarak yoğurt başladım sonra meyve sonra sebze çorbası.. kilo alımı düşük olduğu için doktorumuz özel sıvı mamalardan sabah ve akşam öğünü olmak üzere günde 400 ml içmesi gerektiğini söyledi. sabah özel mama 10:30 gibi öğlen çorba ( patates havuç kabak ıspanak gibi.. 1 çay kaşığı zeytinyağı ekleyerek veriyoruz ) ama arkasından devam sütü içiyoruz doymuyor diye düşünüyoruz ki verdiğimiz sütü en az 60 ml içiyor. 1 saat kadar bir uyku oluyor sonrasında yoğurt ve meyve ikisini karıştırıyorum doğrumu yapıyorum emin değilim !! akşam için de devam sütü ve gece uyumadan önce özel mama sankı eksiklerim var ek gıda ile ilgili 3 gün kuralına uyduk ve bir hafta sonrasında yeni bir ek gıdaya geçtim.. güncel anne sizce eksik olan ne.. cevap verirseniz çok sevinirim.. teşekkürler.

    • güncelanne

      6 aylık bebk için ana gıda anne sütü/mama dır. Bir ana öğün ve bir ara öğün dışındaki öğünlerini mama veya anne sütü olarak verebilirsiniz ve doktorunuz bebeğinizi iştahsızlık açısından araştırdı mı?

  • Selime

    Merhabalar.oğlum 3 aylıkken memeyi biraktı uykudayken bir kaç dakika anca alıyor.hortum gibi kusmasi vardi.internettki bi yazida bu tarz kusmalarin aşırı beslemeden Olduğunu iştahının da bu yüzden kapanmis olabileceğini okudum.suan 6. AYımızi bitirmeye bi 10 gün kaldi kilosu 7.300. Memeyi biraktgndan beri kaşıkla besliyodm biberon tutmadi.ama. büyüdükçe kaşığı da ret ediyor. Dudaklarını kitliyor Küçük parmağimla dudaklarini aralayip diger elimle sütü kaşıkla bogazina birakiyorum.yoksa almiyo saatlerce beslemesem de sadece ilk bi kac kasigi kendisi yiyor sonra dudaklarini kitliyo. Ek gıdayı denedim onu da almiyor ne yapmaliyim lutfen bi akıl verin . kendimi cok çaresiz hissediyrm

    • güncelanne

      İştahsızlığa neden olabilecek hastalıklar açısından bir çocuk doktoruna başvurmalısınız.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir